سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
184
تاريخ ايران ( فارسى )
هاى آهنى مسافرت ميكرده قصهء حبس در قفس آهنى « 1 » او را پديد آورده است . خلاصه تيمور از ثمرات و نتايج اين فتح استفاده نموده آسياى صغير بضميمهء بنادر بروسه « 2 » ، نيقيه « 3 » و سمرنه را اشغال نمود و از شهر اخير الذكر ازمير سنجان را خارج ساخت . اينمطلب جالب توجه است كه تيمور لنگ نامهاى به هنرى چهارم پادشاه انگلستان نوشته مراودهء آزاد تجارتى را براى رعاياى او در اين نامه پيشنهاد كرده است و در جوابش كه رونوشت آن محفوظ و باقيمانده تيمور لنگ را هنرى در فتحى كه بر تركان حاصل نموده تبريك و تهنيت گفته است . دو نامهء مزبور توسط ژان گرينلا « 4 » يكنفر انگليسى فرانسيسكان يا راهب مبلغى فرستاده شده كه مقيم تبريز بوده است . نمايندگان سياسى قسطيلى بدربار سمرقند هنرى سوم پادشاه قسطيله ربيب « تيم آنرد لانكاستر » « 5 » از اينجا شهرت پيدا كرده كه هيئتهائى بسفارت به ممالك و بلاد دوردست جهان اعزام داشته است و مقصود عمدهاش تصور ميرود اين بوده كه اتحاديههائى براى جلوگيرى از تجاوزات تركان و مسلمانان مجاور تشكيل بدهد ، ولى اين نكته را هم در نظر داشته كه اسپانيا را در همه جا معروف ساخته و از ممالك و بلاد ديگر شناسائى حاصل كند . ما ميدانيم كه دو نفر از مأمورين سياسى او در جنگ آنقره حاضر بوده و تيمور ايشان را بعد از فتح مرخص كرده و با سفير خودش حامل جواهرات گرانبها و نيز زنان خوبصورت روانه داشته است . در ادامهء اين ارتباط و مراودهء سياسى هيئت ديگرى بعنوان سفارت بسر كردگى رى كانزلزدى كلاويجو « 6 » در 1403 ميلادى بدربار تيمور فرستاده شد ، جاى بسى خوشوقتى است كه در نتيجهء يادداشتهاى بادقت اين سركردهء قديم مورد اعتماد
--> ( 1 ) - بايزيد در پيسى كه مارلو ( Marlowe ) باسم تمبورلين نوشته است ظاهر مىشود . او سرش را به ميلهء آهنى قفس آنقدر مىزند كه مغزش پريشان و خودش را هلاك مىسازد . ( مؤلف ) ( 2 ) - Brusa ( 3 ) - Nicaea ( 4 ) - رجوع به اصل نامهها تاريخ مصور انگليس ( دورهء سوم جلد اول صفحات 58 - 54 ) بقلم سر هنرى الز . نگارنده از الز براى اين اسناد اظهار تشكر ميكنم ( مؤلف ) ( 5 ) - Time - honour'd Iancaster ( 6 ) - Ruy Conzalez - di Clavijo .